ساخته شده‌اند ؛ همين‌طور كه « وَ الْخَيْلَ وَ الْبِغالَ وَ الْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوها وَ زِينَةً » « 1 » آنها هم اصلًا براى همين خلق شده‌اند ، نه اينكه يك امر موقت باشد براى يك مصلحت موقت ، يا آنچه كه امروز خيلىها در باب نژاد سياه مىگويند كه اساساً نژاد سياه فلان استعداد را ندارد . اين يك مسئلهء قابل بحث است كه آيا اين نژادها « عقب نگه داشته شده » هستند يا « عقب مانده » ؟ خيلى فرق است كه اينها از نظر طبيعى عقب مانده باشند يا عقب نگه داشته شده . ظاهراً اين نظر از ديد كلى هيچ قابل قبول نيست كه كسى بيايد تفاوتى تا آن حد براى نژادها قائل باشد كه بعضى نژادها اساساً به هيچ وجه تمدن ساز و فرهنگ ساز نيستند و فقط قدرت اقتباس و تقليد را دارند [ و بعضى ديگر تمدن ساز و فرهنگ ساز هستند . ] اما يك مسئلهء ديگر هست و آن اين است كه تفاوت نژادها را شايد نشود انكار كرد كه در عين اينكه همه استعداد دارند ولى بعضى از نژادها استعداد بيشترى دارند . در اين باره ما نمىتوانيم اظهارنظر قطعى كنيم . اشخاصى حق دارند اظهارنظر بكنند كه مطالعهء زيادى روى نژادها دارند . ولى مستبعد هم نيست كه ميان نژادها تا اندازه‌اى تفاوت باشد ، شايد هم نباشد ، ما اين را صد درصد نمىگوييم . ولى مطلب اين است كه اين آقايان آمده‌اند خون و نژاد را يك عامل شمرده‌اند و محيط جغرافيايى را عامل جداگانه ، در صورتى كه اين تحويل مىشود به آن ؛ يعنى اگر نژادها فرقى داشته باشند ريشه‌اش محيط جغرافيايى است ، زيرا بدون شك همهء نژادها به يك اصل برمىگردند . اين‌جور نيست كه مثلًا اگر نژاد سفيد با نژاد سياه متفاوت است علتش اين است كه نژاد سفيد از يك حيوان متسلسل شده و نژاد سياه از حيوان ديگرى ( به عقيدهء اينها ) . در اصل اين‌جور نبوده ، منطقه و محيط است كه او را نژاد سياه كرده ، اين را سفيد كرده ، او را زرد كرده و آن ديگرى را سرخ . پس عامل نژاد برمىگردد به عامل [ محيط جغرافيايى ] و لهذا انسانها وقتى محيط را عوض مىكنند همهء خصوصياتشان عوض مىشود ، حتى شكل افراد آن محيط را مىگيرند ولو اينكه با آنها ازدواج هم نكنند . هستند اعرابى كه در عربستان يا مصر بزرگ شده‌اند ، در آنجا قيافه‌اش ، چشم و ابرو و رنگش شكل ديگرى دارد كه اگر بيايد در ميان يك عده ايرانى بنشيند معلوم است كه اين مثلًا مصرى است و ايرانى نيست . ولى همانها اگر مدتى در آب و هواى ايران بمانند ، بدون اينكه با ايرانيها ازدواج هم بكنند ، بلكه در ميان خودشان ازدواج كنند ، اصلًا رنگ ايرانى به خودشان مىگيرند . ساداتى كه به‌طور قطع صحيح النسب از حجاز آمده‌اند ، در هر منطقه‌اى كه هستند به شكل مردم آن منطقه هستند . ساداتى كه در ميان بربريها هستند ، بينى هايشان بينى بربرى است ، مثل بربريها كوسه هستند ، يعنى با بربريهاى ديگر هيچ فرق نمىكنند ؛ اگر به ژاپن بروند مثل

--> ( 1 ) نحل / 8 .